Widzisz tę listę języków? Dzięki tłumaczeniom artykułów Global Voices, światowe media obywatelskie stają się dostępne dla wszystkich.

Dowiedz się o nas Tłumaczenia Lingu  »

Brazylia: reforma rolna czy (kolejny) gwóźdź do trumny dla Amazonii?

Dzięki wpieranemu przez rząd programowi “Terra Legal” (“Legalna Ziemia”) brazylijscy rolnicy dostaną ziemie na własność. Program stworzony został, aby usprawnić i przyspieszyć wydawanie ziemi, oraz określić przepisy, dla tych obywateli, którzy zamieszkują i uprawiają grunty nie będące ich formalną własnością.

Ustawa ta została uchwalona w zeszłym miesiącu przez brazylijską Izbę Deputowanych, zatwierdzona 3 czerwca przez senat i oczekuje teraz na decyzję prezydenta. Jeśli zostanie zaakceptowana, to około 600.000kilometrów kwadratowych chronionych lasów amazońskich zostanie rozdzielone między 300.000 nielegalnie założonych własności.

Przepisy zawarte są w akcie prawnym Provisory Measure (MP) nr. 458 podpisanym przez prezydenta Brazylii, Lula da Silvę, w lutym 2009r i skupiają się na tzw. Legalnej Amazonii (Legal Amazon), czyli największym socjo-geograficznym obszarze Brazylii. Budzi to oczywiście zarówno duże zaniepokojenie, jak i znaczną krytykę ze strony różnych grup społecznych.

Po jednej stronie stoją członkowie rządu, twierdząc, że ustawa ta pomoże ograniczyć problem wylesiania, a po drugiej obrońcy środowiska, według których na zatwierdzeniu tych przepisów skorzystają jedynie właściciele ziemscy pogrążając przy tym, i tak już kurczące się, lasy amazońskie.

Ana Cotta/Użyto za pozwoleniem

Ana Cotta/Użyto za pozwoleniem

Ana Cotta/Użyto za pozwoleniem. Zdjęcia z serii "Początek, środek i koniec."

MP 458 pozwoli władzom rządowym na wydanie bez licytacji obszarów do 1,5 tysiąca hektarów osadnikom na terenie Legalnej Amazonii. Raport, jaki ukazał się na Amazonii, jednej ze stron internetowych poświęconych lasom amazońskim, zwraca uwagę na problemy tego przedsięwzięcia:

Contrariando as últimas declarações polêmicas do Ministro do Meio Ambiente, Carlos Minc, que colocou a Medida Provisória 458 como uma “Vitória Ambientalista”, o especialista em ocupação humana e conflitos agrários na Amazônia e professor do Departamento de Geografia da Universidade de São Paulo (USP), Ariovaldo Umbelino de Oliveira, criticou a medida e afirmou que “A MP fere o princípio constitucional de função social da terra” (…)

Durante sua exposição, que durou cerca de 30 minutos, Oliveira criticou também os projetos fundiários do governo na Amazônia Legal. “O Estado não deveria alimentar assentamentos na Amazônia. Não há esta necessidade. O problema é que o Estado não criou mecanismos para regular suas próprias terras. Estão ao sabor das elites”, afirmou o pesquisador.

Kontrowersyjne oświadczenie Ministra Środowiska Caslosa Minca, według którego ustawa PM 458 to “wygrana dla środowiska” skrytykowane zostało przez badacza problemów zasiedlania Amazonii i walki rolnej, prof.Arivaldo Umbelino de Oliveira z Wydziału Geografii Uniwersytetu San Paulo. Zdaniem Umbeliniego “Ustawa ta łamie uznaną konstytucyjnie społeczną funkcję ziemi”. […]

Podczas swojej 30minutowej prezentacji Oliveira poddał krytyce również rządowy program Legalnej Amazonii stwierdzając, że “Państwo nie powinno zachęcac obywateli do osadzania się w Amazonii, sczególnie, że nie ma takiej potrzeby. Problem polega na tym, że państwo nie opracowało przepisów dotyczących zarządzania własną ziemią, decyzje te leżą w rękach elity”.

Ana Cotta/Użyto za pozwoleniem

Zdaniem analityków głównym problemem jest jednak rządowy brak rozróżnienia między zwykłymi rolnikami (“posseiros”) którzy chcą się po prostu osiedlić na danym terenie ze swoją rodziną, oraz tzw. “grileros”, którzy zajmują się skupem jak największej ilości ziemi, a następnie sprzedawaniem jej z zyskiem, często uciekając się do przemocy aby obejść problem łamania prawa.

Marina Silva, poprzednia Minister Środowiska (2004-2008), oraz senator stanu Acre w PT (brazylijskiej, lewicowej Partii Pracujących, Partido dos Trabalhadores) w artykułach oraz wywiadzie dla Noticas de Amazonia (dziennik amazoński) wyraziła swoje zaniepokojenie:

Primeiro, dificilmente a pessoa vai declarar que a posse é ilegal, que a ocupação não foi mansa e pacífica. Outro aspecto é que, para passar a terra pública para um particular, há dois requisitos constitucionais: quando se trata de altíssima relevância social e quando cumpre com a função social da terra. Os que entraram ilegalmente e usaram violência não cumprem a função social, e quem tem posses e não há nenhum problema social a ser atendido também não cumpre esse preceito.

Além disso, foi estabelecido que, após três anos, pode haver a venda da propriedade. Isso cria uma espécie de processo de enxugar gelo. Quem assegura que ele não vai grilar nova terra para, daqui a alguns anos, outra MP legalizar o acesso novamente?

Po pierwsze, nie należy się spodziewać, że ludzie po prostu przyznają, że swoje grunty zdobyli nielegalnie lub z użyciem przemocy. Kolejny problem, to dwa konstytucyjne wymogi, które trzeba spełnić, aby otrzymac ziemię: wydanie danych gruntów stanowi społeczny priorytet lub ofiarowana ziemia spełnia funkcję społeczną. Ziemie, które weszły w posiadanie nielegalnie i z użyciem przemocy, nie spełniają fukncji społecznych. Również właściciele ziemscy, którzy nie borykają się z żadnymi prblemami spełecznymi, nie spełniają wymogów potrzebnych do ubiegania się o ziemię.

Pozwolenie na sprzedaż gruntów po 3 latach to kolejny problem, który pozwala obejś prawo. W końcu jak możemy być pewni, że ci, którzy dostaną teraz ziemie nie sprzedadzą (“grilar”) ich później, a prawo za kilka lat znów to zalegalizuje?

W tym samym artykule Marina Silva pisze:

Quem estuda a situação fundiária sabe que, no caso da Amazônia, em menos de dez anos a terra é novamente concentrada nas mãos de poucos. Há um processo muito grande de concentração, até mesmo em projetos de assentamento. E também sabemos que há a figura do laranja, que divide uma propriedade com o cunhado, com o vaqueiro…

Każdy, kto analizuje problemy związane z ziemiami Amazonii wie, że władza nad nimi, w ciągu niecałych 10 lat, znów wróciła do rąk wybranej grupy. Wiemy o planach zagarniania jak największej ilości ziemi, również wykorzystując do tego projekt zasiedlania Legalniej Amazonii. Wiemy również o “laranjas” (ludzie, którzy w celach prawnych uchodzą za właścicieli danych ziem, podczas, gdy prawdziwym właścicielem jest ktoś inny), którzy dzielą swoje własności z ciotką, szwagrem czy innymi…

Ana Cotta/Użyto za pozwoleniem

Ustawa MP, ustalona i zatwierdzona przez zarówno Izbę Deputowanych jak i Senat, czeka teraz na zielone światło od prezydenta Brazylii. W stanie obecnym, ustawa MP 458 zmienia legislację dla 64,7mln hektarów obszarów rozłożonych między 436 magistratów Legalnej Amazonii i zezwala rządowi wydawać ziemię według następującego, zależnego od wielkości gruntu, podziału: bezpłatnie do 100 hektarów, za symboliczną opłatą 101 do 400 hektarów, zgodnie z ceną rynkową, rozłożoną na maksymalnie 20 lat, 401-1500 hektarów.

Szefem projektu MP 458 przed Kongresem została, jak na ironię, Senator Katia Abreu, która stoi również na czele ugrupowań rolnych reprezentujących interesy właścicieli ziemskich i rolników w Senacie. Abreu, wybrana do Partii Demokratów przez stan Tocantins, chce zwiększenia rozmiarów gruntów ustalonych w ustawie MP 458. Propozycja ta spotkała się z ostrą krytyką bloggerów, na przykład Cândido Neto pisze:

Aliás, a MP é problemática desde a origem. Afinal, a legislação agrária já permitia regularização de áreas até 500 hectares individualmente e outras formas de destinação com áreas maiores para populações tradicionais na Amazônia.

O aumento no tamanho de área visa atender unicamente ao setor ruralista e de grileiros, aliados do governo federal. Aliás, esta tal “regularização fundiária” nasceu com o ministro Mangabeira Unger, foi aplaudida por Carlos Minc e teve no MDA as piores idéias como a dispensa de vistorias, os títulos gratuitos e o fim das licitações em áreas de até 15 módulos. (…)

Agora, Kátia Abreu já fala em estender a área para 2,5 hectares, e ainda tornar a terra no preço “exeqüível”. São todas medidas absurdas, do começo ao fim.

Ustawa MP 458 już od początku boryka się z problemami. W końcu przepisy rolne i tak już pozwalają na indywidualne regulacje obszarów do 500 hektarów oraz na większy wachlarz możliwości w przypadku rodowitych mieszkańców Amazonii.
Zwiększenie określonych w ustawie rozmiarów ziemi przysłuży się jedynie “grileiros” oraz sektorowi rolnemu, czyli sojusznikom Rządu Federalnego. Poza tym, cała ta “reforma rolna”, która wyszła z inicjatywy Roberto Mangabeira Ungera, Ministra ds. Strategicznych i przyjęta została przez Ministra Środowiska Carlosa Minca, zawiera najgorsze ze wszystkich pomysłów Ministerstwa Rozwoju Rolnictwa. Do takich należą zwolnienie z wymogów oficjalnej inspekcji, darowanie ziemi oraz odrzucenie systemu licytacji dla gruntów do 1,5 tyś. hektarów. […]

Do tego Katia Abreu chce jeszcze zmiany górnej granicy na 2,5 tyś hektarów oraz jak najniższych cen gruntów. Propozycje te, co do ostatniej, są absurdalne.

Według jednego z bloggerów z bloga Azul Marinho com Pequi pomysły Senator Abreu są krzywdzące:

A senadora pelo Tocantins: Kátia Abreu do DEM mau assumiu a relatoria da MP 458 no senado é já inicia manobras no sentido de entregar as terras da amazônia ao agronegócio e ao capital internacional, ou seja aos grileiros das terra federais!!

Wkrótce po przyjęciu stanowiska propagatora ustawy MP 458, Senator stanu Tocantins, Katia Abreu (DEM), zaczęła kierować ziemie Amazonii prosto w ręce agrobiznesu i międzynarodowego kapitału, czyli “grileiros” ziem rządowych!!

Brazylijczyków niepokoi jeszcze jedna ustawa MP, numer 452. Znosi ona wymóg wcześniejszej oficjalnej inspekcji i oszacowania wpływu na środowisko planów budowy dróg w Legalnej Amazonii. Obie te ustawy (452 i 458) stanowią część Programu Przyspieszonego Rozwoju (PAC) Luli da Silvy.

Grupa pozarządowych organizacji i artystów stworzyła manifest, Amazônia Para Sempre (Amazonia na zawsze), w którym apelują do Senatorów o odrzucenie obu ustaw. Na swojej stronie internetowej wzywają brazylijczyków do podpisania się pod manifestem, który później elektronicznie wysłany zostanie do Senatorów. 1mln osób, jak narazie, podpisało się pod tą petycją.

Candido Neto podsumowuje jakich efektów można się spodziewać, jeśli nowe przepisy zostają zaakceptowane:

Inverte-se a prioridade de destinação de terras públicas que é pela ordem deve ser terras indígenas, unidades de conservação e assentamentos rurais.

Kompletnie odwrócony system zarządzania ziemią publiczną, który powinien przebiegać według następujących kryteriów: w pierwszej kolejności lokalne ziemie, następnie te pod ochroną i na końcu osady rolne.

Ana Cotta/Użyto za pozwoleniem

Rozpocznij dyskusję

Autorzy, proszę Zaloguj »

Wskazówki

  • Wszystkie komentarze są moderowane. Nie wysyłaj komentarza więcej niż raz, gdyż może to zostać zinterpretowane jako spam.
  • Prosimy, traktuj innych z szacunkiem. Komentarze nieprzywoite, obraźliwe lub atakujące inne osoby nie będą publikowane.

Aktualizacje z Global Voices po polsku prosto do Twojej skrzynki!
nie jest wymagane
* = required field

Nie, dziękuję. Pokaż mi stronę.